Ertesi Gün

ACİL KORUNMA

• DOĞUM KONTROL YÖNTEMLERİ VE RİSKLERİ

  Günümüzde doğum kontrolünde pek çok yöntem kullanılmakta ancak her yıl çeşitli hatalar sonucu, doğum kontrolü başarısız olabilmektedir. Başlıca doğum kontrol yöntemleri ve hamilelik oluşturma riskleri şöyle özetlenebilir:

  • Geleneksel Yöntemler?

    Geri Çekme (Coitus interruptus): Cinsel ilişkide erkeğin, cinsel organını boşalma sıvısının gelmesinden önce vajinadan çıkararak, boşalma sıvısını vajina dışına boşaltmasıdır. Türkiye'de 100 çiftten yaklaşık 26'sı geri çekme yöntemi ile korunmaktadır. Bu yönteme rağmen hamile kalma riski %4-19 arasında değişmektedir.

    Takvim Yöntemi: Çiftlerin doğurgan ve doğurgan olmayan günleri hesaplayarak, gebeliğin oluşabileceği günlerde ilişkiden kaçınmaları ve güvenli günlerden yararlanmaları esasına dayanır. Bu yönteme rağmen hamile kalma riski %7-25 arasında değişmektedir.

    Vucüt Isısı Takibi: Yumurtlama yaklaştıkça, vücut ısısı 0.5°C yükselir ve yumurtlamadan sonra birkaç gün daha yüksek kalabilir. Vücut ısısının yüksek olduğu dönem, fertil dönem olarak kabul edilerek, bu dönmede cinsel ilişkide bulunulmama esasına dayanır. Hamile kalma oranı, yılda % 5 - 25 olarak bildirilmektedir.

    Emzirme(Laktasyon): Süt veren kadınlarda, hamile kalma olasılığının düşük olduğu çok eski çağlardan beri bilinmektedir.

    emziren kadınlarda bulunan prolaktin hormonu sayesinde bu dönemde ovülasyon ve menstrüasyon gerçekleşmemektedir.Bu yöntemde en önemli koşul, kadının adet görmemesi, bebeğin 6 aydan küçük olması ve sadece anne sütü ile beslenmesidir (günde en az 6 - 10 kez, 2 dakika veya daha uzun süreyle emzirme).Bu yöntemi pek güvenilir yapmayan, kadınlarda doğumdan sonraki ilk ovülasyonun adet görmeden de gerçekleşebilmesidir.Emzirme döneminde hamile kalma oranı % 2 olarak bildirilmektedir.

  • Modern Yöntemler

    Spiral (Rahim İçi Araç): Bakırlı ya da hormon içeren, yalnızca uzman sağlık personeli tarafından rahim içine yerleştirilebilen küçük bir araçtır. Daha önce doğum yapmamış kadınlardaki kullanımı sakıncalı olabilmektedir. Bu yönteme rağmen hamile kalma riski %1-5 arasında değişmektedir.

    Prezervatif (Kondom-Kaput): Cinsel ilişkiden önce, ereksiyon halindeki penisin üzerine uygulanan, genelde kauçuktan yapılmış ince, esnek bir kılıftır .Çok sıkı bir kondomun yırtılma riski yüksektir. Çok gevşek bir kondomun ilişki sırasında çıkma riski yüksektir. Kondomun ejakülasyondan sonra; erkek tarafından vaginanın dışında, dikkatlice penisten çıkarılması gerekir. Bu yönteme rağmen hamile kalma riski %3-14 arasında değişmektedir.

    Doğum Kontrol Hapları: Doğal kadınlık hormonlarının yapay formlarının ağızdan vücuda alınması ile, gebeliğin önlenmesi esasına dayanır. Etkinliği için, her gün düzenli alınması gerekmektedir. Bu yönteme rağmen hamile kalma riski %0.1-5 arasında değişmektedir.

    Diyafram: Kauçuktan yapılmış, yuvarlak, kapak şeklinde rahim ağzına takılan, esnek bir araçtır. Sperm öldürücüler ile birlikte kullanılır. Bu yönteme rağmen hamile kalma riski %6-20 arasında değişmektedir.

    Doğum Kontrol İğneleri: Doğal kadınlık hormonunu(progesteron) yapay formlarının depo enjeksiyon olarak, 3 ayda bir, kola uygulanmasıdır. Genelde adet kanamasının başlamasından sonraki 7 gün içinde uygulanırlar.

    Uygun kullanım ile, kadının hamile kalma oranı, yılda % 0.3 olarak tahmin edilmektedir.

    İmplantlar: Küçük bir cerrahi girişim ile, kolun iç kısımına, derialtına, doğal kadınlık hormonunun(progesteron) yapay formlarını esnek kapsüller yerleştirilir.Uygun kullanım ile kadının hamile kalma oranı, yılda % 0.09 olarak tahmin edilmektedir.

    Kadında Tüplerin Bağlanması (Tüp Ligasyonu): Artık hiç çocuk sahibi olmak istemeyen kadınlarda, tüplerin ameliyatla bağlanarak doğurganlığın kalıcı olarak sonlandırılmasıdır. Bu yönteme rağmen hamile kalma riski % 0.5'tir.

    Erkekte meni kanallarının bağlanması (Vazektomi): Artık hiç çocuk sahibi olmak istemeyen erkeklerde, meni kanallarının cerrahi müdahale ile bağlanması işlemidir. Bu yöntem ile hamile kalma riski % 0.1'dir.

• KORUNMASIZ İLİŞKİ RİSKLERİ
  • 1 yıl boyunca, düzenli olarak korunmasız ilişkide bulunan çiftlerin çocuk sahibi olma şansı yaklaşık %85'tir.
  • Kadının her ay en doğurgan olduğu günlerde korunmasız ilişkide bulunması durumunda, hamile kalma şansı yaklaşık %20'dir.
  • Tek bir korunmasız ilişkide, kadının hamile kalma şansı yaklaşık %8'dir.
  • Korunmasız bir cinsel ilişkide bulunulduğunda, AIDS ve diğer cinsel yolla bulaşan hastalıklara yakalanma riski vardır (Kondom dışında hiçbir doğum kontrol yönteminin de koruyuculuğu yoktur).